Uyku Bozukluğu Nedir? Uyku Bozukluklarının Nedenleri?

Uyku Bozukluğu Nedir? Uyku Bozukluklarının Nedenleri?

Uyku Bozukluğu Nedir?

Uyku her insanın ihtiyaç duyduğu önemli bir gereksinimdir. Yetersiz uyku yorgunluk, sinirlilik, yanlış kararlar alma ve odaklanma sorunlarını da beraberinde getirir. Genellikle depresyon veya anksiyeteye bağlı olarak gelişen uyku bozuklukları giderek yaygınlaşan sağlık sorunlarından biridir. Uyku bozukluğu nedir sorusunun kısaca cevabı.

Uyku Nedir?

Sağlıklı bir birey için iyi bir uyku gereklidir ve ruh halini, hormon düzeyini ve kiloyu etkiler. Horlama, narkolepsi, huzursuz bacak sendromu, uyku yoksunluğu gibi birçok uyku bozuklukları bulunmaktadır.

Uyku Bozukluklarının Nedenleri?

Uyku alışkanlıkları kişiye göre farklılık gösterir. Uyku bozukluklarına sebep olabilecek birçok hastalık veya rahatsızlık bulunmaktır.

Stres ve Kaygı
Stres ve kaygı sorunları depresyon ve anksiyeteyi de beraberinde getirebilir. Bu durumlarsa uyku kalitesini olumsuz yönde etkiler. Uyumanız veya uykuda kalmanız zorlaşabilir.

Naktüri
Naktüri -sık idrara çıkma durumu- gece boyu uykunuzu bölerek uyku kalitesini düşürebilir. Bu nedenle kişi verimli bir uyku alamadığı için çeşitli rahatsızlıklar oluşur.

Alerji
Özellikle uyunan ortamda vücudun alerjik reaksiyon gösterdiği maddelerin olması durumunda kişinin uykuya dalması güçleşebilir.

Solunum Problemleri
Soğuk algınlığı ve üst solunum yolu hastalıkları geceleri nefes almayı zorlaştırabilir. Bu durumlar da uyku kalitesini etkileyerek uyku bozukluklarına sebep olabilir.

Kronik Ağrı
Sürekli ağrılar uykuya dalmayı zorlaştırabilir. Uykuya daldıktan sonra uykunuzu bölerek kalitesiz bir uyku geçirmenize neden olabilir. Kronik ağrının en yaygın sebeplerinden birileri şunlardır;

  • Artrit
  • Kronik yorgunluk sendromu
  • Fibromiyalji
  • Enflamatuar bağırsak hastalığı
  • Kronik baş ağrıları
  • Sürekli bel ağrısı

Uyku Bozukluklarında Hangi Belirtiler Görülür?

  • Gece uykuya dalmakta zorlanmak
  • Uykunun sık sık bölünmesi
  • Gündüz yorgunluk ve uyku isteği
  • Nefes alıp vermede anormallik
  • Uyku esnasında anormal davranışlar sergilemek (uyurgezerlik, sayıklamak, horlamak)
  • Uygun olmayan zamanlarda uyuklamak
  • Düzensiz bir uyku döngüsü
  • Huzursuzluk veya kaygı
  • Başarı performansının düşüşü
  • Odaklanamamak
  • Kilo almak veya kilo vermek
  • Depresyon veya anksiyete

Farklı Uyku Bozuklukları

Yaklaşık 85 tane uyku bozukluğu bulunmaktadır fakat bu yazıda en yaygın olanlar bulunmaktadır. Daha detaylı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.

İnsomnia
Halk arasında uykusuzluk hastalığı olarak da bilinen insomnia uykuya dalmakta veya uykuyu sürdürmekte zorluk çekmektedir. Toplumda her üç kişiden birinde görülen bir sağlık sorunudur. Uykusuzluk en çok kadınlar ve yaşlılarda görülmesine rağmen çocuklarda ve gençlerde görülme de olabilir. Stres ve anksiyete, jet lag, hormonlar veya sindirim problemlerinden dolayı ortaya çıkabilir. Bu hastalık depresyon, başarı düzeyinde azalma, konsantrasyon düşüklüğü, kilo alımı, sinirlilik gibi sonuçlar doğurabilir.

Uyku Apnesi
Uyku durumunda nefes almanın tamamen veya kısmi olarak durmasıdır ve çok ciddi bir sağlık sorunudur. Özellikle kap ve akciğerin risk altında olduğu bir durumdur. Hasta uykusunda oksijen yetersizliğinden sık sık uyanır. Bölünen uykusu nedeniyle gün içerisinde sinirlilik, uyuma isteği, yorgunluk, odaklanma güçlüğü gibi çeşitli problemlerden şikayetçi olabilir.

Parasomnia
Uyku sırasında yapılan anormal davranışlar ve hareketler bu uyku bozukluğunun sınıfında yer alır. Bu davranışlar;

  • Uyurgezerlik
  • Uykuda konuşmak
  • İnlemek
  • Kabus görmek
  • Yatak ıslatmak
  • Diş gıcırdatmak
    olarak sıralanabilir.

Huzursuz Bacak Sendromu
Uyku esnasında bacaklarda hissedilen rahatsızlık, hareket ettirme isteği, huzursuzluktur. Genellikle bacakta uyuşma veya karıncalanma oluşur fakat bazen tam olarak tanımlanamayan bir his de oluşabilir. Oturma veya uzanma gibi hareket edilmeyen durumlarda ortaya çıkar ve daha da kötüleşir. Yürüme gibi spor hareketleriyle kısmi veya tamamen geçirilebilir.

Narkolepsi
Gün içerisinde meydana gelen “uyku atakları“dır. Bu durum çalışma, sınav hatta araba sürerken bile ortaya çıkabilir. Bu uykular esnasında rüyalar veya halüsinasyonlar görmek bu hastalığın bir belirtisidir. Bazen narkolepsi hastalığına uykudan uyandıktan sonra geçirilen uyku felci de eşlik edebilir. Uyku felci durumunda uykudan uyanan hasta bir süreliğine hareket edemez.

Uyku Bozuklukları Tedavisi

Tıbbi Tedavi

  • Uyku hapları
  • Melatonin takviyeleri
  • Alerji veya soğuk algınlığı ilaçları
  • Solunum cihazı
  • Uyku apnesinde gelişen diş gıcırdatması için cerrahi diş koruyucu

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

  • Diyet yapmak
  • Egzersiz yapmak
  • Kaygı ve stresi azaltmak
  • Düzenli bir uyku döngüsü oluşturmak
  • Yatmadan önce daha az su içmek
  • Kafein alımını azaltmak
  • Sigara ve alkol kullanımını azaltmak
  • İdeal kiloda olunmalı
  • Gün içerisinde yapılan şekerlemelere son verilmelidir.